HSK از کدام جلد

راهنمای کارشناسی انتخاب جلد درست کتاب چینی HSK

استاندارد کورس HSK چیست

مجموعهٔ HSK Standard Course، با سرویراستاری جیانگ لی‌پینگ، کار مشترک انتشارات دانشگاه زبان و فرهنگ پکن و نهاد برگزارکنندهٔ آزمون HSK است. ایدهٔ اصلی مجموعه «پیوند آموزش و آزمون» است: نویسنده‌ها سؤال‌های واقعی آزمون را بررسی کرده‌اند، نکته‌های پرتکرار، موضوع‌ها، کارکردها و موقعیت‌های هر سطح را بیرون کشیده‌اند و درس‌ها را روی همان‌ها ساخته‌اند. برای همین این کتاب هم در کلاس عمومی چینی به کار می‌رود و هم برای کسی که خودخوان برای آزمون آماده می‌شود.

کل مجموعه با شش سطح آزمون جفت شده است. سطح ۱، ۲ و ۳ هر کدام یک جلد دارند و سطح ۴، ۵ و ۶ هر کدام به دو نیمه تقسیم شده‌اند؛ نیمه‌ها با A و B نام‌گذاری شده‌اند که در نسخهٔ چینی همان «بالا» و «پایین» است. هر جلد هم سه کتاب دارد: کتاب درس، کتاب تمرین و راهنمای معلم. نُه جلد ضرب در سه کتاب، یعنی بیست‌وهفت عنوان.

کتاب‌ها رنگی‌اند و عکس‌هایشان به سبک تصویرهای خود آزمون انتخاب شده است. این جزئیات ظاهری نیست: در بخش‌های تصویری آزمون، زبان‌آموز باید جمله را به عکس وصل کند، و کسی که ماه‌ها با همین نوع تصویر کار کرده، روز آزمون با قالب غریبه روبه‌رو نمی‌شود.

چرا کتاب تمرین جزء اصلی است

در این مجموعه، کتاب تمرین فقط تکلیف اضافه نیست. شکل تمرین‌های هر سطح با شکل سؤال‌های آزمون همان سطح جور شده است؛ از ترتیب تمرین‌ها تا ساختارشان. هدف این است که زبان‌آموز با تمام کردن کتاب، به قالب آزمون عادت کرده باشد و لازم نباشد جداگانه با شکل سؤال‌ها آشنا شود. کسی که فقط کتاب درس را می‌خواند، نیمی از این طراحی را کنار گذاشته است.

آزمون HSK و نسخهٔ تازهٔ آن

HSK آزمون رسمی مهارت زبان چینی برای غیرچینی‌زبان‌هاست. مجموعهٔ Standard Course بر پایهٔ همان آزمون شش‌سطحی نوشته شده که سال‌ها مبنای کلاس‌ها بوده است. حالا این آزمون در حال جابه‌جایی است: چارچوب تازهٔ سطح‌بندی چینی سه مرحله و نُه سطح دارد؛ سطح ۱ تا ۳ مقدماتی، ۴ تا ۶ میانی و ۷ تا ۹ پیشرفته. سطح ۷ تا ۹ هم یک آزمون مشترک است و نتیجه نشان می‌دهد داوطلب به کدام یک از این سه رسیده است.

شیوه‌نامهٔ تازهٔ آزمون در پاییز ۱۴۰۴ منتشر شد و اجرای آن از تابستان ۱۴۰۵ اعلام شده است. نسخهٔ تازه، که به نام HSK 3.0 شناخته می‌شود، دو نوبت آزمایشی در بهمن ۱۴۰۴ و شهریور ۱۴۰۵ داشت و نخستین نوبت عمومی جهانی آن ۲۲ آذر ۱۴۰۵ است. در نسخهٔ تازه، داوطلب سطح ۳ تا ۶ باید آزمون گفتاری همان سطح را هم هم‌زمان ثبت‌نام کند.

این تغییر مستقیم به انتخاب کتاب ربط دارد. فهرست واژه، دستور و موضوع هر سطح در شیوه‌نامهٔ تازه از نو منتشر شده است. پس «HSK 4» در نسخهٔ قدیم و «HSK 4» در نسخهٔ تازه یک محتوای واحد نیستند، هرچند اسمشان یکی است.

کتاب برای کلاس یا برای آزمون

اگر هدفتان یادگیری چینی در کلاس است، شمارهٔ سطح فقط مسیر کلاس را نشان می‌دهد و Standard Course مسیر کامل و پله‌پله‌ای دارد. اگر هدفتان یک نوبت مشخص آزمون است، اول نسخهٔ همان نوبت را از مرکز آزمون بپرسید و بعد برای تمرین آزمون، منبع هم‌نسخه را کنار کتاب درس بگذارید.

شمارهٔ جلد و شمارهٔ سطح چطور به هم وصل‌اند

در این مجموعه عدد روی جلد همان سطح آزمون است: کتاب ۱ برای سطح ۱، کتاب ۲ برای سطح ۲، و همین‌طور تا ۶. نویسنده‌ها در مقدمهٔ کتاب نوشته‌اند که طراحی طوری است که پایان هر جلد با سطح هم‌شمارهٔ آزمون هم‌خوان شود. این هم‌شمارگی کار را ساده می‌کند، اما یک دام هم دارد: از سطح ۴ به بعد، عدد سطح روی دو کتاب جدا چاپ می‌شود.

کتاب 4A و 4B روی هم سطح ۴ را می‌سازند. سطح ۴ بیست درس دارد که ده درسش در 4A و ده درسش در 4B است، و حدود نیمی از واژه‌های تازهٔ سطح در هر نیمه می‌آید. سطح ۵ سی‌وشش درس در دوازده واحد دارد که میان 5A و 5B تقسیم شده است. سطح ۶ چهل درس دارد، بیست درس در هر نیمه. پس کسی که فقط 4A را تمام کرده، نصف سطح ۴ را خوانده است.

ترتیب جلدها هم زنجیره‌ای است. کتاب سطح ۴ برای کسی نوشته شده که حدود ۱۱۰ ساعت آموزشی پشت سر گذاشته و ۶۰۰ واژهٔ سطح ۱ تا ۳ را بلد است. کتاب سطح ۵ برای کسی است که بیش از ۲۰۰ ساعت آموزشی گذرانده و حدود ۱۲۰۰ واژهٔ سطح ۱ تا ۴ را می‌داند. یعنی هر جلد فرض می‌کند جلدهای قبل خوانده شده‌اند.

چرا نمی‌شود از وسط وارد شد

چون واژه‌ها انباشتی‌اند. کتاب سطح ۴، ۶۰۰ واژهٔ سه سطح قبل را آماده فرض می‌کند و ۶۰۰ واژهٔ تازه روی آن می‌گذارد. کسی که با چند ماه یادگیری پراکنده مستقیم سراغ 4A برود، در هر درس با واژه‌هایی روبه‌رو می‌شود که کتاب دیگر توضیحشان نمی‌دهد. برای ورود از وسط، باید واژه‌ها و دستور سطح‌های قبل را واقعاً بلد باشید، نه فقط اسمشان را شنیده باشید.

نقشهٔ نُه جلد

جدول زیر فقط عددهایی را دارد که خود مجموعه برای هر سطح چاپ کرده است. ستون «واژه» شمار واژه‌های همان سطح طبق شیوه‌نامهٔ قدیم آزمون است که مجموعه بر پایهٔ آن نوشته شده.

دو نکته از همین جدول پیداست. اول، فاصلهٔ سطح ۳ تا ۴ و ۴ تا ۵ از فاصلهٔ سطح‌های اول بیشتر است؛ واژهٔ تازه در سطح ۵ از کل واژه‌های چهار سطح قبل بیشتر است. دوم، از سطح ۴ به بعد هر سطح دو خرید جدا دارد و برنامه‌ریزی ترم باید با نیمه‌ها جور شود.

تقسیم A و B برای برنامهٔ کلاس هم معنی دارد. اگر کلاس شما برای ترم فقط یک نیمه را برنامه‌ریزی کرده، همان نیمه را بخرید و پیش از خرید از کلاس بپرسید ترم شما کدام نیمه است.

عدد واژه را با نسخهٔ تازه قاطی نکنید

عددهای این جدول مال مجموعه و شیوه‌نامه‌ای است که مجموعه بر آن نوشته شده. شیوه‌نامهٔ تازهٔ آزمون فهرست واژهٔ خودش را دارد. اگر برای نسخهٔ تازه آماده می‌شوید، فهرست واژهٔ همان نسخه را ملاک بگذارید و این جدول را فقط نقشهٔ کتاب بدانید.

این مجموعه برای چه کسی است

Standard Course برای زبان‌آموزی ساخته شده که می‌خواهد چینی را پله‌پله و با هدف آزمون یاد بگیرد: دانشجویی که برای پذیرش یا بورس مدرک HSK لازم دارد، کسی که برای کار با طرف چینی زبان یاد می‌گیرد و می‌خواهد سطحش سنجیدنی باشد، و کلاسی که می‌خواهد پایان هر ترم با یک سطح مشخص گره بخورد. خود ناشر آن را هم برای مؤسسه‌های آموزش چینی و هم برای خودخوان مناسب دانسته است.

برای کسی که فقط چند جملهٔ سفر یا خرید می‌خواهد، این مجموعه سنگین است. ساختار درس‌ها با واژه، دستور و تمرین آزمونی پیش می‌رود و هدفش ساختن پایهٔ منظم است، نه یاد دادن چند عبارت آماده در چند روز. چنین زبان‌آموزی با کتاب مکالمهٔ سفر زودتر به نتیجه می‌رسد.

سنگینی محتوا هم با سطح بالا می‌رود. در سطح ۵ واحدها به موضوع‌هایی مثل فرهنگ، آموزش، اقتصاد، جامعه و طبیعت می‌رسند و هر درس یک موضوع بحث یا نوشتن دارد. کسی که فقط چند جملهٔ روزمره می‌خواهد، به این بخش‌ها نیازی ندارد؛ کسی که مدرک سطح بالا می‌خواهد، بدون آن‌ها به مقصد نمی‌رسد.

خودخوان یا کلاس

خودخوان می‌تواند با این مجموعه جلو برود، چون هر درس واژه‌ها، توضیح نکته‌ها و تمرین‌های هم‌قالب آزمون را کنار هم دارد. اما تلفظ و لحن چینی بدون شنیدن و بازخورد درست شکل نمی‌گیرد. خودخوان باید فایل شنیداری را جدی بگیرد و هر جا ممکن است صدای خودش را با آن مقایسه کند.

مهارت و ساختار درس در هر سطح

درس‌های سطح ۴ هفت بخش دارند: گرم‌کردن، متن همراه واژه‌ها، توضیح نکته‌ها، تمرین، گسترش، کاربرد و فرهنگ. سه متن اول هر درس گفت‌وگوی مستقل‌اند و دو متن بعدی متن کوتاه نوشتاری. هر درس به‌طور میانگین ۳۰ تا ۳۵ واژهٔ تازه و پنج نکتهٔ زبانی دارد. در این سطح بخش «مقایسه» اضافه می‌شود که دو ساختار نزدیک را کنار هم توضیح می‌دهد، و بخش گسترش واژه‌های هم‌ریشه را نشان می‌دهد.

گرم‌کردن دو بخش دارد. بخش اول با تصویر، واژه‌ها و عبارت‌های کلیدی درس را معرفی می‌کند. بخش دوم شکل آزادتری دارد، مثل جدول نظرسنجی، پاسخ به سؤال یا توصیف تصویر، و معمولاً باید با هم‌کلاسی انجام شود. بخش کاربرد هم یک فعالیت دونفره، مثل مصاحبه و پر کردن جدول، و یک فعالیت گروهی دارد که زبان‌آموز باید با ساختارهای همان درس دربارهٔ موضوع درس حرف بزند.

در سطح ۵ درس شش بخش دارد و تمرکز به سمت «بیان چندجمله‌ای» می‌رود. بخش کاربرد در هر درس یک موضوع بحث یا نوشتن می‌دهد؛ زبان‌آموز اول زمینه و نکته‌های فرهنگی موضوع را می‌خواند و بعد دربارهٔ آن حرف می‌زند یا می‌نویسد. توضیح واژه هم عمیق‌تر می‌شود: مثال کاربرد، هم‌نشینی واژه‌ها و تفاوت واژه‌های نزدیک.

شنیدن و گفتن را جا نیندازید

چون تمرین‌ها با قالب آزمون جور شده‌اند، وسوسه می‌شود فقط تست زد. اما کتاب درس گفت‌وگو، فعالیت دونفره و بحث گروهی دارد و در نسخهٔ تازهٔ آزمون هم سطح ۳ تا ۶ با آزمون گفتاری همراه است. کسی که این بخش‌ها را رد می‌کند، دقیقاً همان مهارتی را تمرین نکرده که حالا جداگانه سنجیده می‌شود.

از کجا معلوم وقت جلد بعد است

معیار اول، پیش‌نیازی است که خود جلد بعد اعلام کرده. پیش از رفتن به سطح ۴ باید ۶۰۰ واژهٔ سه سطح اول را بشناسید، و پیش از سطح ۵ حدود ۱۲۰۰ واژهٔ چهار سطح اول را. اگر فهرست واژه‌های جلد قبل را مرور می‌کنید و بخش بزرگی از آن برایتان ناآشناست، هنوز وقت جلد بعد نیست.

معیار دوم، کتاب تمرین است. چون تمرین‌ها هم‌قالب آزمون همان سطح‌اند، اگر تمرین‌های درس‌های آخر را بدون نگاه به کتاب درس و با پاسخ درست جلو می‌برید، نشانهٔ خوبی است. اگر برای هر تمرین مجبورید به متن درس برگردید، آن نیمه هنوز جا نیفتاده است.

معیار سوم، مهارت گفتن است. در سطح‌های بالاتر، بخش کاربرد از شما می‌خواهد دربارهٔ موضوع درس چند جملهٔ پیوسته بگویید یا بنویسید. اگر این بخش برایتان فقط خواندن پاسخ آماده است، جلد بعد سخت‌تر هم می‌شود.

نیمهٔ A تمام شد، یعنی سطح تمام شد؟

نه. پایان 4A یعنی نیمهٔ اول سطح ۴، نه کل آن. قدم بعد 4B است، نه 5A. همین قاعده برای 5A و 6A هم برقرار است.

اشتباه‌هایی که مسیر را خراب می‌کند

اشتباه اول، یکی گرفتن عدد هدف با نقطهٔ شروع است. کسی که می‌خواهد مدرک سطح ۴ بگیرد، گاهی از صفر مستقیم 4A را می‌خرد. کتاب سطح ۴ برای کسی نوشته شده که حدود ۱۱۰ ساعت چینی خوانده است؛ مسیر رسیدن به سطح ۴ از جلد ۱ می‌گذرد.

اشتباه دوم، کامل دانستن یک نیمه است. 4A، 5A و 6A هر کدام فقط نیمی از درس‌ها و واژه‌های سطح خودشان را دارند. خریدن 5A و رفتن به آزمون سطح ۵ یعنی رفتن به آزمون با نصف آمادگی.

اشتباه سوم، قاطی کردن نسخهٔ آزمون است. این مجموعه بر پایهٔ آزمون شش‌سطحی قدیم نوشته شده و نسخهٔ تازه فهرست واژه و ساختار خودش را دارد. کسی که برای نوبتی از نسخهٔ تازه ثبت‌نام کرده و فقط با فهرست واژهٔ نسخهٔ قدیم آماده شده، ممکن است با واژه‌ها و بخش‌هایی روبه‌رو شود که انتظارشان را نداشته است.

اشتباه چهارم: کتاب درس بدون کتاب تمرین

هر جلد کتاب تمرین خودش را دارد و طراحی مجموعه بر پایهٔ هر دو است. کتاب درس واژه و نکته را یاد می‌دهد و کتاب تمرین همان را با شکل سؤال آزمون تمرین می‌کند. خریدن یکی بدون دیگری، همان پیوند آموزش و آزمون را می‌شکند که مجموعه به خاطرش ساخته شده است. دربارهٔ رابطهٔ این دو کتاب در مقالهٔ کتاب دانش‌آموز و کتاب کار بیشتر نوشته‌ایم.

برنامهٔ مطالعه با ساعت‌های خود مجموعه

مجموعه برای هر جلد ساعت آموزشی پیشنهادی دارد تا کلاس یا خودخوان بتواند زمان تمام کردن هر جلد را خودش حساب کند. مثال خود نویسنده‌ها این است: جلد ۱ برای ۳۴ ساعت آموزشی طراحی شده؛ با هشت ساعت در هفته حدود یک ماه و با چهار ساعت در هفته حدود دو ماه طول می‌کشد. برای سطح ۴ و ۵، زمان پیشنهادی هر درس ۴ تا ۶ ساعت آموزشی است.

1. سطح خودتان را درست تعیین کنید. اگر از صفر شروع می‌کنید، جلد ۱. اگر قبلاً چینی خوانده‌اید، فهرست واژهٔ جلد قبل از جلد مورد نظرتان را مرور کنید.
2. ساعت هفتگی را با ساعت جلد تقسیم کنید. ۳۴ ساعت جلد ۱ را بر ساعت‌های هفتگی خودتان تقسیم کنید تا تعداد هفته‌ها معلوم شود.
3. برای سطح ۴ و ۵ درس‌به‌درس حساب کنید. بیست درس سطح ۴ با ۴ تا ۶ ساعت برای هر درس، یعنی ۸۰ تا ۱۲۰ ساعت برای کل سطح؛ نیمی از آن برای هر نیمه. سی‌وشش درس سطح ۵ با همین حساب، ۱۴۴ تا ۲۱۶ ساعت است.
4. هر درس را با کتاب تمرین همان درس ببندید. درس بعد را وقتی شروع کنید که تمرین‌های هم‌قالب آزمون درس قبل را انجام داده‌اید.
5. پیش از جلد بعد، پیش‌نیاز آن را بسنجید. واژه‌های اعلام‌شدهٔ پیش‌نیاز را مرور کنید و بعد سراغ جلد بعد بروید.

این ساعت‌ها، ساعت آموزشی کلاس‌اند. مرور، شنیدن دوباره و نوشتن حروف بیرون از کلاس جزو این حساب نیست. خودخوان باید این ساعت‌ها را حداقل زمان درس بداند، نه کل زمانی که هر جلد از او می‌گیرد.

اگر تاریخ آزمون نزدیک است

از تاریخ آزمون عقب بشمارید. اگر ساعت‌های باقی‌مانده با ساعت‌های جلدهای لازم جور نیست، سطح هدف را واقع‌بینانه‌تر کنید یا نوبت بعد را انتخاب کنید. فشردن دو جلد در زمان یک جلد، همان انباشت واژه را می‌شکند که جلدهای بعد رویش ساخته شده‌اند.

پیشنهاد مشخص

اگر از صفر شروع می‌کنید، HSK Standard Course 1 را همراه کتاب تمرین همان جلد بردارید و به ترتیب ۱، ۲ و ۳ جلو بروید. این سه جلد پایهٔ ۶۰۰ واژه‌ای را می‌سازند که سطح ۴ رویش بنا شده است. اگر کلاس شما ترم‌به‌ترم پیش می‌رود، فقط جلد همان ترم را بگیرید.

اگر سطح ۳ را تمام کرده‌اید، 4A را بردارید و بعد 4B. اگر سطح ۴ را کامل خوانده‌اید، 5A. در هر نیمه، کتاب درس و کتاب تمرین همان نیمه را با هم داشته باشید.

اگر هدفتان یک نوبت مشخص آزمون است، پیش از هر چیز نسخهٔ آن نوبت را بپرسید. برای نسخهٔ تازه، این مجموعه را مسیر آموزش بدانید و تمرین آزمون را با منبع هم‌نسخه کامل کنید.

یک خط یادآوری

برای مقایسهٔ مسیرهای زبان‌های دیگر، مقاله‌های استانبول یا یدی ایکلیم و کتاب زبان از صفر را هم ببینید.

پرسش‌های پرتکرار