راهنمای کارشناسی کتاب معلم و تیچر بوک برای زبانآموز
اگر سر کلاس میروید، کتاب معلم را برای خودتان سفارش ندهید. تیچر بوک راهنمای تدریس است: طرح درس، پاسخ تمرینها، متن فایلهای شنیداری، فعالیتهای اضافه و ابزار سنجش را برای کسی آماده کرده که کلاس را اداره میکند. خود درس، یعنی متنها، تصویرها و تمرینهایی که باید یاد بگیرید، در کتاب دانشآموز است. کتاب معلم فقط برای چند موقعیت محدود به کار زبانآموز میآید و حتی آن موقعیتها هم جای کتاب دانشآموز و کتاب کار را نمیگیرد.
کتاب معلم دقیقاً چیست
کتاب معلم، که در دورههای انگلیسی با نام Teacher’s Book یا Teacher’s Guide و در دورههای فرانسوی با نام Guide pédagogique چاپ میشود، همراه یک سطح مشخص از یک مجموعه منتشر میشود و درسبهدرس پابهپای کتاب دانشآموز جلو میرود. مخاطبش معلم است، نه زبانآموز. هر درس در آن با یک پرسش ساده شروع میشود: معلم این دو صفحه از کتاب دانشآموز را چطور در کلاس اجرا کند، از کجا شروع کند، کجا بایستد و اگر کلاس قویتر یا ضعیفتر بود چه تغییری بدهد.
نمونهٔ روشنش امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم است. راهنمای معلم این دوره برای هر درس یادداشتهای گامبهگام دارد، از جمله یک شروع اختیاری با کتاب بسته، پیشنهاد «چالش بیشتر» برای کلاس قوی، پیشنهاد «پشتیبانی بیشتر» برای زبانآموزان ضعیفتر، و ایدههای فعالیت اضافه. در همهٔ طرحدرسها پاسخ تمرینها و متن فایلهای شنیداری آمده است. بخش بزرگی از کتاب هم فعالیتهای قابل تکثیر دستور، واژه و گفتوگوست که معلم برای کلاس کپی میکند، و در انتهای کتاب پاسخنامهٔ کتاب کار قرار دارد.
دورههای کودکان همین منطق را با ابزار دیگری دنبال میکنند. کتاب معلم اوریبادی آپ ویرایش دوم، جز طرح درس، بخشهایی برای شیوههای تدریس، بازیها و فعالیتهای کلاسی، متن ویدئوها، اطلاعات پوسترها، فهرست کارتهای تصویری، فهرست واژهها و پاسخنامهٔ کتاب کار دارد. اینها ابزار اداره کردن کلاس کودکاند: کارت تصویری، پوستر و بازی گروهی چیزهایی است که در خانه و برای یک نفر کمتر معنا پیدا میکند.
بستهٔ معلم فقط یک کتاب نیست
در بسیاری از دورههای امروزی، کتاب معلم بخشی از یک بستهٔ بزرگتر است. راهنمای معلم امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم با «مرکز منابع معلم» عرضه شده است؛ فضایی آنلاین که فایلهای صوتی و تصویری کتاب دانشآموز و متن آنها، پاسخنامهها، نسخهٔ قابل ویرایش فعالیتها، فایلهای صوتی کتاب کار و مجموعهٔ آزمونها را یکجا دارد. ابزار نمایش کلاسی هم جزو اجزای معلم این دوره است تا محتوای کتاب روی پرده نشان داده شود. پس وقتی از «تیچر بوک» حرف میزنیم، معمولاً از ابزار کار معلم حرف میزنیم، نه از یک کتاب خواندنی.

” alt=”محتوای کتاب معلم: طرح درس، پاسخ تمرین، متن شنیداری و آزمون” width=”1200″ height=”670″ loading=”lazy” />
کتاب دانشآموز و کتاب کار چه میکنند
کتاب دانشآموز خود درس است. متن خواندنی، گفتوگوهای شنیداری، جدول دستور، واژهها و تمرینهایی که در کلاس انجام میشود همه در این کتاباند. وقتی معلم میگوید «صفحهٔ فلان، تمرین دو»، منظورش کتاب دانشآموز است. زبانآموزی که این کتاب را ندارد، عملاً درس را ندارد، هرچقدر هم کتابهای جانبی دیگری روی میزش باشد.
کتاب کار تمرین تکمیلی همان درسهاست. در لو نوو تاکسی ۱، کتاب کار دقیقاً سازمان و ترتیب واژه و دستور کتاب دانشآموز را دنبال میکند و با تمرینهای دستور، صرف فعل، واژه و رابطهٔ آوا و نوشتار، کار زبانی کلاس را تقویت میکند؛ فعالیتهای درک و تولید نوشتاری و تمرینهایی به سبک آزمون DELF هم دارد. یعنی کتاب کار جایی است که زبانآموز در خانه دوباره با همان مطالب کلنجار میرود.
این دو کتاب برای یادگیری نوشته شدهاند و دستورالعمل تمرینهایشان خطاب به خود زبانآموز است. کتاب معلم برعکس، خطاب به معلم است و دربارهٔ زبانآموز بهعنوان «شاگردان» حرف میزند. همین تفاوت مخاطب است که تعیین میکند هر کتاب در دست چه کسی کار میکند. دربارهٔ اینکه برای یک ترم کتاب دانشآموز و کتاب کار را چطور کنار هم بگذارید، در مقالهٔ کتاب دانشآموز و کتاب کار جدا نوشتهایم.
دسترسی صوتی از کتاب معلم نمیآید
یکی از دلیلهایی که زبانآموز سراغ کتاب معلم میرود، فایل صوتی است. اما صوت درس معمولاً از مسیر خود زبانآموز در دسترس است. در لو نوو تاکسی ۱، صوت مخصوص زبانآموز و ویدئویی که با ترتیب کتاب جلو میرود بهصورت رایگان قابل دانلود معرفی شده است. در امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم هم کتاب دانشآموز با تمرین آنلاین برای خود زبانآموز عرضه شده است. پس برای شنیدن درس، اول ببینید کتاب خودتان چه راهی پیشنهاد کرده است.
کجا به هم وصلاند و کجا جای هم را نمیگیرند
کتاب معلم بدون کتاب دانشآموز تقریباً بیمعناست. طرحدرسها به صفحهها و تمرینهای کتاب دانشآموز ارجاع میدهند و خود متن درس را تکرار نمیکنند. کسی که فقط کتاب معلم را دارد، دستورالعمل اجرای تمرینی را میخواند که خود تمرین جلوی چشمش نیست. این رابطه یکطرفه است: کتاب دانشآموز بدون کتاب معلم کامل کار میکند، چون برای همین طراحی شده است.
پیوند دوم شمارهٔ سطح و ویرایش است. کتاب معلم هر سطح فقط با کتاب دانشآموز همان سطح و همان ویرایش جور است. راهنمای معلم سطح ۴ امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم، برای ویرایش دوم همان سطح نوشته نشده و شمارهٔ صفحه و ترتیب درسهایش ممکن است با آن نخواند. پیش از هر خرید، ویرایش را با فهرست کلاس تطبیق دهید؛ این موضوع را در مقالهٔ ویرایش کتاب را با شمارهٔ روی فهرست کلاس یکی کنید باز کردهایم.
پیوند سوم پاسخنامهٔ کتاب کار است. در امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم، اوریبادی آپ ویرایش دوم و لو نوو تاکسی ۱، پاسخ تمرینهای کتاب کار داخل کتاب معلم آمده است. این تنها جایی است که کتاب معلم مستقیماً به کار تمرین خانگی زبانآموز نزدیک میشود، و همان جایی است که بیشتر سوءتفاهمها از آن شروع میشود.
آزمونها مال معلماند
بستهٔ معلم ابزار سنجش هم دارد. منابع معلم امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم آزمون ورودی، آزمونهای پیشرفت، آزمون پایان دوره و آزمون کوتاه برای هر بخش را در بر میگیرد، با دو نسخهٔ A و B برای آزمونهای اصلی. در لو نوو تاکسی ۱ هم ۹ آزمون، ۹ کاربرگ مرور و ۹ کاربرگ تعمیق با پاسخهایشان در راهنمای معلم آمده است. این مواد برای سنجیدن کلاس ساخته شدهاند و ارزششان به این است که زبانآموز پیشتر پاسخشان را ندیده باشد.
مقایسهٔ سه کتاب یک سطح
جدول زیر سه کتاب یک سطح را از نظر مخاطب، محتوا و کاربرد کنار هم میگذارد. هدف این جدول نشان دادن نقش هر کتاب است، نه فهرست کردن عنوانها.
| کتاب | برای چه کسی نوشته شده | چه چیزی دارد | بدون آن چه میشود |
|---|---|---|---|
| کتاب دانشآموز | زبانآموز | متن درس، واژه، دستور، گفتوگو و تمرین کلاسی | درس عملاً در دست زبانآموز نیست |
| کتاب کار | زبانآموز | تمرین تکمیلی همان درسها برای خانه | تمرین بیرون از کلاس کم میشود |
| کتاب معلم | معلم | طرح درس، پاسخها، متن شنیداری، فعالیت قابل تکثیر و پاسخنامهٔ کتاب کار | برای زبانآموز کلاسی چیزی کم نمیشود |
ستون آخر جدول نکتهٔ اصلی را میگوید. نبودن کتاب دانشآموز درس را از شما میگیرد و نبودن کتاب کار تمرین را کم میکند، ولی نبودن کتاب معلم در دست زبانآموزی که سر کلاس مینشیند، چیزی از یادگیریاش کم نمیکند؛ چون معلم همان کتاب را دارد و از آن برای اداره کردن کلاس استفاده میکند.
قاعدهٔ دوم این است که هر سه کتاب به یک سطح و یک ویرایش گره خوردهاند. اگر یکی را از سطح یا ویرایش دیگری بخرید، با دو کتاب دیگر نمیخواند. کتاب معلم این خطر را بیشتر دارد، چون معمولاً جدا و دیرتر سفارش داده میشود و کمتر کسی جلد آن را با جلد کتاب کلاس مقایسه میکند.
نامهای مختلف، یک نقش
ناشرها این کتاب را با نامهای متفاوتی چاپ میکنند: Teacher’s Book، Teacher’s Guide، Teacher’s Edition، و در فرانسوی Guide pédagogique. در فارسی هم «کتاب معلم»، «تیچر بوک» و «راهنمای معلم» به کار میرود. نام هر چه باشد، اگر روی جلد کلمهٔ Teacher یا pédagogique آمده، مخاطب آن کتاب معلم است.

” alt=”مقایسهٔ کتاب دانشآموز و کتاب معلم یک سطح” width=”1200″ height=”670″ loading=”lazy” />
کتاب معلم به کار چه کسی میآید
اول از همه، معلم. کسی که کلاس خصوصی یا گروهی برگزار میکند، با کتاب معلم هم طرح درس آماده دارد، هم پاسخها را برای تصحیح سریع، و هم فعالیتهای اضافه برای وقتی که کلاس زودتر از برنامه جلو میرود. معلم تازهکار از یادداشتهای گامبهگام و پیشنهادهای «پشتیبانی بیشتر» و «چالش بیشتر» بیشترین استفاده را میبرد.
دوم، پدر و مادری که خودشان نقش معلم کودک را در خانه بازی میکنند. در دورهای مثل اوریبادی آپ، بخش بازیها، شیوههای تدریس و طرح درس به چنین والدی کمک میکند درس را مثل کلاس اجرا کند. اما اگر کودک سر کلاس میرود و معلم دارد، همین کتاب برای خانه اضافه است و بهتر است وقت خانه صرف کتاب کار و مرور درس شود.
سوم، خودخوان بزرگسالی که هیچ کلاسی ندارد و برای چک کردن تمرینهای کتاب کار، پاسخنامه و متن شنیداری میخواهد. برای او کتاب معلم یک کاربرد واقعی دارد، ولی کاربردی جانبی: پاسخنامه و متن فایلها، نه طرح درس و فعالیت گروهی. دربارهٔ اینکه خودخوانی کی کافی است، مقالهٔ کلاس زبان یا خودآموز را ببینید.
زبانآموز کلاسی در این فهرست نیست
زبانآموزی که سر کلاس میرود، کتاب معلم را لازم ندارد. معلمش پاسخها را در کلاس میگوید، فعالیتها را خودش کپی میکند و آزمون را خودش میگیرد. سفارش جداگانهٔ کتاب معلم برای چنین زبانآموزی، خریدی است که بیشترش هیچوقت خوانده نمیشود.

کتاب دانشآموز
Everybody Up 1 · 2nd Edition
۱٬۴۱۰٬۰۰۰۵۲۱٬۷۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه

کتاب معلم
Everybody Up 1 · Teacher’s Book
۷۵۵٬۰۰۰۳۷۷٬۵۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه
کتاب دانشآموز
American English File 4 · 3rd
۱٬۶۰۰٬۰۰۰۵۹۲٬۰۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه

راهنمای معلم
American English File 4 · Teacher’s Guide
۱٬۵۴۲٬۰۰۰۷۷۱٬۰۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه

کتاب دانشآموز فرانسوی
Le Nouveau Taxi 1 · A1
۱٬۳۵۰٬۰۰۰۵۸۰٬۵۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه

کتاب معلم فرانسوی
Le Nouveau Taxi 1 · Guide pédagogique
۱٬۴۵۶٬۰۰۰۷۲۸٬۰۰۰تومان
مشاهده در فروشگاه
چرا پاسخنامه مهارت نمیسازد
پاسخنامه فقط میگوید جواب درست چیست؛ نمیگوید چرا. در کلاس، معلم پاسخ را همراه توضیح، مثال تازه و تمرین دوباره میدهد. خواندن پاسخ در کتاب معلم این قسمت را حذف میکند و زبانآموز را به جوابی میرساند که خودش به آن نرسیده است. در تمرین دستور و واژه، این کار حس پیشرفت میدهد بیآنکه مهارت واقعی ساخته شود.
در شنیدن، خطر بیشتر است. متن فایلهای شنیداری در کتاب معلم آمده و زبانآموزی که پیش از گوش دادن متن را بخواند، دیگر تمرین شنیدن انجام نمیدهد؛ تمرین خواندن انجام میدهد. متن شنیداری ابزار خوبی برای بعد از گوش دادن است، برای پیدا کردن جایی که نفهمیدهاید، نه برای پیش از آن.
گفتوگو و نوشتن هم پاسخ ثابت ندارند. فعالیتهای گفتوگوی قابل تکثیر در کتاب معلم برای کار جفتی و گروهی طراحی شدهاند و یک نفر بهتنهایی نمیتواند آنها را اجرا کند. نوشتن هم به بازخورد کسی نیاز دارد که متن شما را بخواند. کتاب معلم هیچکدام از این دو را برای زبانآموز تنها فراهم نمیکند.
پاسخنامه را کی باز کنید
اگر خودخوان هستید و کتاب معلم را برای پاسخنامه گرفتهاید، قاعده ساده است: اول تمرین را کامل حل کنید، بعد پاسخ را ببینید، و هر جا اشتباه کردهاید به درس همان بخش در کتاب دانشآموز برگردید. با فایل شنیداری هم اول چند بار گوش بدهید و بعد متن را بخوانید.
نشانهٔ اینکه واقعاً به آن نیاز دارید
نشانهٔ اول: هیچ کلاس و هیچ معلمی ندارید و کتاب کار را خودتان حل میکنید. در این حالت پاسخنامهٔ کتاب کار که داخل کتاب معلم آمده، تنها راه چک کردن تمرین است. پیش از سفارش ببینید کتاب معلم همان سطح واقعاً پاسخنامهٔ کتاب کار را دارد؛ در سه دورهٔ این مقاله دارد.
نشانهٔ دوم: خودتان درس میدهید، حتی به یک نفر. معلم خصوصی، والدی که با کودکش درس کار میکند، یا زبانآموز پیشرفتهای که به یک همکلاسی کمک میکند، از طرح درس و فعالیتهای اضافه بهره میبرد. اینجا کتاب معلم ابزار کار است، نه خرید اضافه.
نشانهٔ سوم: کتاب دانشآموز و کتاب کار همان سطح و همان ویرایش را از قبل دارید. اگر هنوز این دو را نخریدهاید، کتاب معلم نیاز اول شما نیست. ترتیب خرید همیشه از کتاب درس شروع میشود.
اگر هیچکدام از این نشانهها نبود
اگر سر کلاس میروید و قرار نیست خودتان درس بدهید، کتاب معلم را سفارش ندهید. هزینه و وقت را صرف کتاب کار، کتاب داستان همسطح یا تمرین شنیدن کنید؛ چیزهایی که مستقیم به خود شما تمرین میدهند.
اشتباههای رایج در سفارش تیچر بوک
اشتباه اول، سفارش کتاب معلم به جای کتاب دانشآموز است. جلد دو کتاب معمولاً شبیه هم است و نام مجموعه و شمارهٔ سطح روی هر دو یکی است. تنها فرق، کلمهٔ Teacher یا Guide روی جلد است. کسی که با عجله سفارش میدهد، ممکن است سر کلاس با کتابی بنشیند که تمرینهای درس را ندارد.
اشتباه دوم، سفارش کتاب معلم از سطح یا ویرایش دیگر است. کتاب معلم سطح ۴ ویرایش سوم برای سطح ۴ ویرایش سوم نوشته شده، نه برای ویرایش دوم. چون این کتاب معمولاً جدا و بعد از کتاب کلاس سفارش داده میشود، تطبیق ویرایش در آن بیشتر فراموش میشود.
اشتباه سوم، انتظار منابع آنلاین کامل از نسخهٔ چاپی است. در بعضی دورهها بخش مهمی از ابزار معلم، مثل مرکز منابع، آزمونها و ابزار نمایش کلاسی، آنلاین و وابسته به دسترسی جداگانه است. اگر برای همین منابع سراغ کتاب معلم میروید، پیش از سفارش بپرسید نسخهای که میخرید چه چیزی همراه دارد.
اشتباه چهارم: کتاب معلم را راه میانبر امتحان دانستن
بعضی زبانآموزها کتاب معلم را میخرند تا پیش از آزمون کلاس پاسخها را ببینند. این کار هم با مقررات بیشتر کلاسها نمیخواند و هم نتیجهٔ آزمون را از معنا خالی میکند. آزمون برای این است که معلم بفهمد کجا ماندهاید؛ نمرهٔ ساختگی فقط این اطلاعات را از معلم و از خودتان پنهان میکند.

” alt=”بررسی سطح، ویرایش و کتاب کار پیش از سفارش کتاب معلم” width=”1200″ height=”670″ loading=”lazy” />
ترتیب درست خرید برای یک سطح
ترتیب زیر برای بیشتر زبانآموزها کار میکند و کتاب معلم را فقط وقتی وارد خرید میکند که دلیل روشنی برایش باشد.
- نام دقیق کتاب کلاس را بگیرید. نام مجموعه، شمارهٔ سطح و ویرایش را از کلاس یا معلم بپرسید.
- کتاب دانشآموز همان سطح را تهیه کنید. این کتاب خود درس است و بدون آن کلاس را دنبال نمیکنید.
- کتاب کار همان سطح و ویرایش را اضافه کنید. اگر کلاس آن را خواسته یا در خانه تمرین میکنید.
- راه دسترسی به صوت را از کتاب خودتان پیدا کنید. بسیاری از دورهها صوت زبانآموز را از مسیر کتاب دانشآموز میدهند.
- کتاب معلم را فقط با یک دلیل روشن اضافه کنید. خودتان درس میدهید، یا بدون کلاس پاسخنامهٔ کتاب کار را لازم دارید.
این ترتیب خرید را به نقش هر کتاب گره میزند. اول آنچه یاد میگیرید، بعد آنچه با آن تمرین میکنید، و در آخر، فقط اگر لازم بود، آنچه با آن درس میدهید یا تمرینتان را چک میکنید. برای خرید چند سطح با هم هم مقالهٔ پک کامل مجموعه یا فقط جلد همین ترم را ببینید.
اگر معلم خودش کتاب معلم را خواسته است
گاهی معلم خصوصی از شاگرد میخواهد کتاب معلم را هم تهیه کند، چون خودش آن را ندارد. در این حالت کتاب معلم در واقع ابزار کار معلم است و تصمیمش با معلم است. فقط مطمئن شوید سطح و ویرایش آن با کتاب دانشآموزتان یکی است.
پیشنهاد مشخص
اگر بزرگسالید و سر کلاس میروید، کتاب دانشآموز و در صورت نیاز کتاب کار همان سطح و ویرایش را بخرید و کتاب معلم را کنار بگذارید. معلم شما همان کتاب را دارد و از آن برای اداره کردن کلاس استفاده میکند.
اگر خودخوانید و کتاب کار را بدون معلم حل میکنید، کتاب معلم همان سطح را فقط برای پاسخنامه و متن فایلهای شنیداری در نظر بگیرید، به شرط اینکه پاسخ را بعد از حل تمرین ببینید و متن را بعد از گوش دادن بخوانید.
اگر معلم خصوصی هستید یا با کودکتان در خانه درس کار میکنید و کلاس دیگری در کار نیست، کتاب معلم همان سطح ابزار اصلی کار شماست؛ در دورههای کودکان مثل اوریبادی آپ، بخش بازیها و طرح درس آن بیشترین کمک را میکند.
یک خط یادآوری
برای پیدا کردن سطح درست پیش از خرید، مقالهٔ تعیین سطح آموزشگاه با سطح کتاب یکی نیست را هم بخوانید.
پرسشهای پرتکرار
کتاب معلم با کتاب دانشآموز چه فرقی دارد؟
کتاب دانشآموز خود درس است: متن، واژه، دستور و تمرین. کتاب معلم راهنمای تدریس همان درسهاست و طرح درس، پاسخ تمرینها، متن فایلهای شنیداری و فعالیتهای اضافه برای کلاس دارد.
زبانآموزی که سر کلاس میرود به تیچر بوک نیاز دارد؟
نه. معلم کلاس همان کتاب را دارد و پاسخها، فعالیتها و آزمونها را خودش اجرا میکند. وقت و هزینه را صرف کتاب دانشآموز و کتاب کار همان سطح کنید.
پاسخنامهٔ کتاب کار کجاست؟
در امریکن انگلیش فایل ویرایش سوم، اوریبادی آپ ویرایش دوم و لو نوو تاکسی ۱، پاسخنامهٔ کتاب کار داخل کتاب معلم آمده است. برای خودخوانی که معلم ندارد، این مهمترین کاربرد کتاب معلم است.
میتوانم فقط کتاب معلم را بخرم و با آن درس بخوانم؟
نه. طرحدرسهای کتاب معلم به صفحهها و تمرینهای کتاب دانشآموز ارجاع میدهند و متن درس را تکرار نمیکنند. بدون کتاب دانشآموز، خود درس را ندارید.
کتاب معلم ویرایش قبلی با کتاب ویرایش جدید جور است؟
معمولاً نه. هر کتاب معلم برای همان سطح و همان ویرایش نوشته شده و ترتیب درس و شمارهٔ صفحهها ممکن است در ویرایش دیگر فرق کند. ویرایش را پیش از سفارش با کتاب کلاس تطبیق دهید.